ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΝΑΥΠΗΓΟΕΠΙΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

Α. Μέρος (Θεσμικές Παρεμβάσεις)

Πρώτη δράση που αφορά την ΝΑΥΣΟΛΠ είναι η οριοθέτηση της Ναυπηγοεπισκευαστικής Ζώνης ως ιδιαίτερη «Βιομηχανική Περιοχή», εντός των ορίων της ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης, στο τμήμα που περικλείεται μεταξύ των καρνάγιων και της ναυπηγοεπισκευαστικής βάσης που σήμερα εκμισθώνεται σε μεγάλο αριθμό ναυπηγοεπισκευαστών διαφόρων ειδικοτήτων, ενώ θα πρέπει στην ΝΑΖΩ να συμπεριληφθούν περιοχές που παραδοσιακά αποτελούσαν ζωτικό χώρο για την ελληνική ναυπηγοεπισκευή, όπως η περιοχή του Νέου Μόλου Δραπετσώνας,ο μόλος της ΔΕΗ και η Κυνόσουρα.

Κύριος στόχος αυτής της οριοθέτησης είναι η ανάπτυξη κατάλληλων υποδομών εξυπηρέτησης εμπορικών κυρίως πλοίων, έτσι ώστε η περιοχή να αποτελέσει οργανωμένη ναυπηγοεπισκευαστική περιοχή, με σύγχρονες υποδομές και δυνατότητες δεξαμενισμού εμπορικών πλοίων. Παράλληλα, θα δοθεί η δυνατότητα προσέλκυσης επιχειρηματιών και φορέων της ευρύτερης ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας που σήμερα στερούνται ικανού ζωτικού χώρου για την οργάνωση και εγκατάστασή τους.

ΗΝΑΥΣΟΛΠ ΑΕ πρέπει με την σειρά της να διερευνήσει την δυνατότητα συνδυασμένης χρηματοδότησης με εθνικούς και κοινοτικούς πόρους αφού πλέον θα αποτελεί οργανωμένη Βιομηχανική Περιοχή και θα μπορεί να απαιτήσει πόρους από την τρέχουσα προγραμματική περίοδο.

Στον φορέα διαχείρισης και λειτουργίας της ΝΑΖΩ θα πρέπει να συμμετέχουν κατά την γνώμη μας τόσο η ΝΑΥΣΟΛΠ, όσο και η Ομοσπονδία Ναυπηγοεπισκευαστών και το ΒΕΠ. Προκειμένου να οριοθετηθεί το πλαίσιο κρατικής χρηματοδότησης για την δημιουργία της ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης (ΝΑΖΩ) και τη λειτουργία της από τον φορέα διαχείρισης, ενδέχεται να απαιτείται προγενέστερη έγκριση από την Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ε.Ε.

Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η αναγκαιότητα ενίσχυσης των υποδομών της Ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης Περάματος. Η ανάπτυξη οργανωμένης ΝΑΖΩ και η εφαρμογή κρατικών ενισχύσεων μπορεί να αποβούν καθοριστικά μέτρα για την χρηματοδότηση και εγκατάσταση πλωτών δεξαμενών στην περιοχή.

Β. Μέρος (Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, Ελευσίνας Σύρου) Προτάσεις για τα μεγάλα ναυπηγεία

Για την ύπαρξη και ανάπτυξη του ναυπηγικού κλάδου θεωρούνται αναγκαία τα εξής

-Άμεση επαναλειτουργία του εμπορικού τμήματος του ναυπηγείου Σκαραμαγκά

-Αναστολή δεκαπενταετούςποινής από την Ε.Ε.

-Επανεκκίνηση λειτουργίας πολεμικού τμήματος του ναυπηγείου

-Οριστική λύση για την λειτουργία των ναυπηγείων Ελευσίνας και Σύρου

Αναλυτικότερα οι προτάσεις που υπάρχουν για τα μεγάλα ναυπηγεία θα διατυπωθούν μετά από διαβούλευση με τους φορείς των ναυπηγείων (εργοδοσία και εργαζομένων) σε προγραμματισμένη για τον λόγο αυτό ημερίδα.

Γ. Μέρος (Αναπτυξιακές Παρεμβάσεις και Ενισχύσεις)

Το θέμα της ενίσχυσης των ναυπηγοεπισκευαστικών και ναυπηγικών επιχειρήσεων της Ζώνης είναι για χρόνια ζητούμενο, αφού ο κλάδος δεν αποτελεί επιλέξιμη δραστηριότητα για επιχορήγηση, σύμφωνα με την Ε.Ε, αλλά και το κανονιστικό πλαίσιο υλοποίησης του ΕΣΠΑ, το οποίο ρητά εξαιρεί την ναυπηγοεπισκευή μέχρι σήμερα.

Παράλληλα με τους Κανονισμούς εφαρμογής και απαλλαγής κρατικών ενισχύσεων, η ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία παρουσιάζει αρκετές ιδιαιτερότητες αφού τόσο ο Κανονισμός 1540/1998 που καταργήθηκε, όσο και ο Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 502/2004 του Συμβουλίου της 11ης Μαρτίου 2004 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1177/2002 σχετικά με προσωρινό αμυντικό μηχανισμό της ναυπηγικής βιομηχανίας, αλλά και το γενικότερο πλαίσιο για τις ενισχύσεις στην ναυπηγική βιομηχανία, όπως αυτό ισχύει μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2011 (Ανακοίνωση Επιτροπής 2008/C 173/03), θέτουν αρκετούς περιορισμούς στην εν λόγω βιομηχανία.

Παρά την αναγνώριση του οξύτατου ανταγωνισμού των Ευρωπαϊκών ναυπηγείων (τα οποία υπήρξαν η αφορμή για τον Κανονισμό 1177 και μετέπειτα τον 502), εντούτοις η ΕΕ δεν έχει δώσει δείγματα μέχρι σήμερα ένταξης σε καθεστώς ενισχύσεων της βιομηχανίας.

Για τους λόγους αυτούς, στο παρελθόν στάθηκε αδύνατη η εφαρμογή των αναπτυξιακών κινήτρων στον κλάδο, γεγονός που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπ’ όψιν των αρμοδίων Υπουργείων, προκειμένου να αποδώσουν ουσιαστικά τα όποια προτεινόμενα μέτρα και να προωθηθούν αποτελεσματικά στις επιχειρήσεις της ναυπηγοεπισκευής και όχι σε απόλυτα δορυφορικές δραστηριότητες, οι οποίες εξαιρούνται από τους περιορισμούς.

Σαφή κίνητρα δεν μπορούν να αποτελούν οι κλασσικές ενισχύσεις με εφαρμογή του κανόνα«deminimis» που απευθύνονται στις Ελληνικές ΜΜΕ του εμπορίου, των υπηρεσιών και της μεταποίησης, αφού το πρόβλημα των επιχειρήσεων της Ζώνης δεν θα αντιμετωπιστεί με «νέα γραφεία», «διαμόρφωση χώρων», ή ακόμη και «ανανέωση ή αναβάθμιση του εξοπλισμού», σε καιρούς που ο ήδη υπάρχον εξοπλισμός παραμένει επί μήνες ανενεργός.

Σημαντική θετική εξέλιξη είναι η πρόσφατη απόφαση της Κομισιόν 7/1 2/2011 με την οποία αλλάζει ο κανονισμός ανταγωνιστικότητας που αφορά τις κρατικές επιδοτήσεις στη ναυπηγική βιομηχανία για τα προσεχή 2 χρόνια.

Σύμφωνα με αυτήν επιτρέπονται επιχορηγήσεις στη ναυπηγική βιομηχανία για την καινοτομία και την κατασκευή πλωτών και κινητών υπεράκτιων κατασκευών όταν η χρήση τους αφορά εκμετάλλευση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Αξιοποιώντας αυτή την εξέλιξη, στις επόμενες προτάσεις μας εστιάζουμε στην κατεύθυνση αυτή, χωρίς να αποποιούμαστε διεκδικήσεων σε ποιο παραδοσιακές δραστηριότητες.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΝΕΖ ΠΕΡΑΜΑΤΟΣ

Το βασικό σκεπτικό των προτάσεων αφορά την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη και αποδοτικότερη ενίσχυση των ναυπηγοεπισκευαστικών επιχειρήσεων της Ναυπηγοεπισκευαστικής Ζώνης Περάματος στα πλαίσια ενός αναπτυξιακού πλάνου που θα έχει σημαντικά πολλαπλασιαστικά οφέλη για τον κλάδο και την Ελληνική Οικονομία.

Για να ξεπεράσουμε την κρίση στην πραγματική οικονομία πρέπει να αξιοποιήσουμε τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα (παράδοση, τεχνογνωσία εμπειρία,…) συνδυάζοντας τα με τεχνολογία και νέες έξυπνες ιδέες, δηλαδή με καινοτομία.

Και μιας και το βασικό πρόβλημα – συνέπεια της κρίσης που και την ανατροφοδοτεί (επιβαρύνοντας όλους τους οικονομικούς δείκτες) και δημιουργεί ένα εν δυνάμει εκρηκτικό μίγμα με απρόβλεπτες συνέπειες, είναι η ανεργία, οι όποιες δράσεις και λύσεις που προτείνονται έχουν κύρια συνιστώσα και την άμεση και την μακροχρόνια αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.

Ο κλάδος της ναυπηγοεπισκευής με τεράστια ιστορία στην Ελλάδα και παλαιότερα άκρως επιτυχημένη παρουσία στις διεθνείς ανταγωνιστικές αγορές, πλήττεταιπερισσότερο από κάθε άλλον σήμερα από την κρίση. Ένα αναπτυξιακό πλάνο θα πρέπει να στηρίζεται σε μια ομάδα δράσεων που να έχουν πολύ αναπτυγμένα τα χαρακτηριστικά : Καινοτομία, Προοπτική (αγορά), Προστιθέμενη αξία (δημιουργία και διατήρηση θέσεων εργασίας). Αν μάλιστα αυτές συνδέονται με οικολογία / προστασία του περιβάλλοντος / πράσινη ανάπτυξη, με κοινωνικά αγαθά και αν αξιοποιήσουμε καλές πρακτικές που έχουν αναπτυχθεί στην Ελλάδα και έχουν διεθνή αναγνώριση και βραβεύσεις, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα αναπτυξιακό πλάνο με τεράστιες δυνατότητες όχι μόνο για την επιβίωση και την ανάκαμψη του κλάδου αλλά και για σημαντικά οφέλη της Εθνικής οικονομίας.

Με βάση τα παραπάνω και μετά από πολύ δουλειά και κατάλληλες διεργασίες μεταξύ εργοδοτών, εργαζομένων, πανεπιστημιακών φορέων, κοινωνικών συνδικαλιστικών και επαγγελματικών φορέων (όπως όλα τα επιμελητήρια) και πολλών άλλων, μέλη της διαρκούς επιτροπής για την ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανίακατέληξαν σε ένα αναπτυξιακό σχέδιο το οποίο υπέβαλαν στο Υπουργείο Ανάπτυξης Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας σαν ανταπόκριση στο αίτημα του για κατάθεση προτάσεων για την ανάκαμψη της ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας.

Επιγραμματικά το πλάνο περιλαμβάνει μια σειρά από δραστηριότητες που είναι άμεσες και μπορούν να δώσουν δουλειά στον χώρο, καλύπτουν άμεσες ανάγκες σε διάφορους τομείς προτεραιότητας (ενέργεια, νερό, σκουπίδια, μεταφορές), ενώ ταυτόχρονα έχουν αναπτυξιακή διάσταση, είναι καινοτόμες και ανταγωνιστικές σε διεθνές επίπεδο και έχουν τεράστια προοπτική για το άμεσο μέλλον. Περιλαμβάνουν και αξιοποίηση καλών πρακτικών που έχουν αναπτυχθεί στο Κοινοτικό πλαίσιο στήριξης για την Ελλάδα, και αξιοποίηση διεθνώς βραβευμένων Ελληνικών τεχνολογικών καινοτομιών.

Προκειμένου να ξεπεραστεί το πρόβλημα της θεσμικής απαγόρευσης ενίσχυσης επιχειρήσεων του ναυπηγοεπισκευαστικού τομέα, λόγω Ευρωπαϊκού θεσμικού πλαισίου, και σε απόλυτη ταύτιση με τις απόψεις των αρμοδίων επιτροπών της Ε.Ε. και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περί ανταγωνιστικότητας μέσω αριστείας και καινοτομίας και περί στροφής σε νέους κλάδους απασχόλησης(όπως καινοτόμα ενεργειακά και οικολογικά συστήματα) προτείνεται:

-Η ανάληψη και χρηματοδότηση των διαφόρων αυτών δράσεων με μορφή έργων - project – από κοινοπρακτικά σχήματα (σε μορφήcluster ή κοινοπραξίας) αποτελούμενα από μικρό αριθμό επιχειρήσεων. Η διαμόρφωση πρωτότυπου ανα περίπτωση θα είναι επιλέξιμη δαπάνη.

Οι δράσεις / έργαπου προτείνονται είναι ενδεικτικά και όχι εξαντλητικά:

oΗ κατασκευή πλωτών Οικολογικών συστημάτων Αφαλάτωσης με χρήση ανεμογεννητριών για παραγωγή αφαλατωμένου νερού για χρήση στην ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη και στην διαδικασία της υδροβολής (δημιουργώντας βιομηχανικού μεγέθους λύσεις για αντιμετώπιση της λειψυδρίας σε νησιά και άνυδρες περιοχές παρέχοντας φτηνό πόσιμο νερό και επομένως ανοίγοντας μια τεράστια αγορά στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Αξιοποιεί διεθνώς βραβευμένη Ελληνική καινοτόμο πράσινη τεχνολογία, ενώ η Ελληνική προστιθέμενη αξία αυτών των συστημάτων ξεπερνά το 75%)

oΗ κατασκευή συστημάτων πλωτών ανεμογεννητριών για την παραγωγή ενέργειας που χρησιμοποιείται σε εργασίες επί πλοίων (Ανοίγει την αγορά για κατασκευή πλωτών ανεμογεννητριών στην Ελλάδα, τομέας που με βάση όλες τις μελέτες θα έχει τεράστια ανάπτυξη διεθνώς τα επόμενα χρόνια. Είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα Ελληνοποίησης παραγωγής που σχετίζεται με πράσινη ανάπτυξη, καινοτομία και εξωστρέφεια).

oΚατασκευή πλωτών μέσων συλλογής διαχείρισης επεξεργασίας και αξιοποίησης αστικών απορριμμάτων από μικρά νησιά. (Αντιμετωπίζει με καινοτόμο οικονομικό και παραγωγικό τρόπο το τεράστιο και πολύ δύσκολο πρόβλημα της διαχείρισης αποβλήτων στα πολλά μικρά νησιά της πατρίδας μας και όχι μόνο)

oΚατασκευή συστημάτων ιχθυοκαλλιεργειών ανοικτής θαλάσσης που βασίζονται και περιλαμβάνουν πλωτές αυτόνομες ενεργειακά πλατφόρμες (Αντιμετωπίζοντας το τεράστιο και αυξανόμενο Ελληνικό και παγκόσμιο πρόβλημα της χωροθέτησης νέων μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας, προστατεύοντας παράλληλα το περιβάλλον. Αφορά τον πρωτογενή τομέα με την μεγαλύτερη ανάπτυξη στον κόσμο, με αυξανόμενη ζήτηση και προσφορά που δεν μπορεί να καλύψει την ζήτηση με κλασσικούς τρόπους. Και αφορά ένα κλάδο στον οποίο η Ελλάδα έχει πολύ σημαντική θέση στην Ευρωπαϊκή αγορά και τον κλάδο που αφορά το 12% των συνολικών εξαγωγών του πρωτογενούς τομέα της χώρας και κατέχει την πρώτη θέση στις εξαγωγές Ελληνικών αγροτικών προϊόντων ξεπερνώντας και το ελαιόλαδο)

oΚατασκευή νέου τύπου τουριστικών σκαφών αλουμινίου που μπορεί να χρησιμοποιούν και ΑΠΕ για τις ανάγκες τους (αξιοποιώντας το ότι η Ελλάδα παράγει αλουμίνιο και επομένως με συνέργιες με τον αντίστοιχο βιομηχανικό κλάδο δημιουργείται επι πλέον προστιθέμενη αξία σε ένα Ελληνικό προϊόν και δημιουργείται ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα)

oΚατασκευή πλωτών συστημάτων τουριστικού ενδιαφέροντος που μπορούν να αποτελέσουν σημεία τουριστικού ενδιαφέροντος σε νησιά ή παραθαλάσσιες περιοχές της χώρας. Μπορεί να είναι τύπου «Πλωτών Νησιών» που φιλοξενούν συγκεκριμένες δράσεις συμπληρωματικές με τις τοπικές δραστηριότητες. Π.χ. καταδυτικές και ναυταθλητικές δράσεις κ.α.

Επίσης ιδιαίτερα θετικό θα ήταν να χρηματοδοτηθούν δράσεις που αφορούν πιο παραδοσιακές κατασκευές όπως

oΗ κατασκευή πλοίων μεταφοράς πόσιμου νερού από ανεμογεννήτριες αφαλατωτές σε απομακρυσμένα νησιά

oΚατασκευή αμφίδρομων ferryboats, ανοικτού και κλειστού τύπου

oΚατασκευή μικρών ακτοπλοϊκών πλοίων προοριζόμενα για κάλυψη άγονων γραμμών

oΚατασκευή μικρών πλοίων απορρύπανσης λιμένων

oΚατασκευή κοινοπρακτικού διαλυτηρίου Πλοίων

oΗ απόκτηση και λειτουργία πλωτής δεξαμενής TYPEPANAMAX

Η προτεινόμενη δέσμη μέτρων δεν είναι εξαντλητική. Αποτελεί ένα πρώτο βήμα ουσιαστικής ενίσχυσης των δραστηριοτήτων της ΝΕΖ, η οποία απουσιάζει επί σειρά ετών.

Οι παραπάνω δράσεις διαδικαστικά θα μπορούσαν να υλοποιηθούν μέσα από:

-Την δημιουργία κοινοπρακτικών σχημάτων (δύο ή τριών ή περισσοτέρων σχηματισμών με την μορφή clusters, ή κοινοπραξίες), στα οποία θα μπορούν να συμμετέχουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα που δεν εμπίπτουν στους περιορισμούς του θεσμικού πλαισίου της Ε.Ε περί ναυπηγικής βιομηχανίας. Στόχος των αναπτυξιακών αυτών σχηματισμών θα είναι η ανάληψη επιχειρηματικών πρωτοβουλιών και projects με σκοπό την παράλληλη ανάπτυξη της ναυπηγοεπισκευής. Η κάθε κοινοπραξία θα μπορεί να εξοπλιστεί με κατάλληλο εξοπλισμό, να διαμορφώσει γραφεία και εγκαταστάσεις, να υλοποιήσει επικοινωνιακό σχέδιο σε Ελλάδα και εξωτερικό, καθώς και να ιδρύσει αντιπροσωπείες και γραφεία εκπροσώπησης στο εξωτερικό. Το κόστος διαμόρφωσης τεχνολογικού πρωτοτύπου θα μπορεί να είναι επιλέξιμη δαπάνη. Επίσης, θα μπορεί να συμμετάσχει σε εκθέσεις στο εξωτερικό, με οργανωμένες ομάδες προβολής και διεκδίκησης μεριδίου αγοράς. Ενδεικτικός προϋπολογισμός ανά κοινοπρακτικό σχήμα, 5 εκ. ευρώ. Αναμενόμενος αριθμός κοινοπρακτικώνσχημάτων, 5-8. Η Ομοσπονδία σε συνεργασία με τις υπηρεσίες του Υπ. Αν. μπορεί να προδιαγράψει το είδος των ενισχυόμενων δαπανών και τις απαιτούμενες διαδικασίες για την μεγιστοποίηση του αποτελέσματος.

-Την χρηματοδότηση και υλοποίηση αναπτυξιακών πρωτοβουλιών από την πλευρά του δημοσίου ως πελάτη των υπηρεσιών της ΝΕΖ. Η προώθηση υλοποίησης κατασκευαστικών έργων όπως ο εξοπλισμός πλωτών ανεμογεννητριών, συνδυασμένων ή μη μονάδων αφαλάτωσης, η προώθηση του θέματος του εκσυγχρονισμού του Ελληνικού Ακτοπλοϊκού στόλου στις Ελληνικές ναυπηγοεπισκευαστικές μονάδες, η κατασκευή ελαφρού τύπου ακτοπλοϊκών σκαφών, η κατασκευή σκαφών με βάση το αλουμίνιο, είναι μερικά μόνο από τα άμεσα μέτρα που μπορούν να υλοποιηθούν με την συμβολή πόρων των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων και των Έργων που περιλαμβάνονται στα Τομεακά και Περιφερειακά Προγράμματα που αφορούν την ενίσχυση της προσπελασιμότητας. Άλλωστε, μονάδες της Ναυπηγοεπισκευαστικής Ζώνης του Περάματος ακόμα και σήμερα είναι σε θέση να υλοποιήσουν έργα κατασκευής μικρών ακτοπλοϊκών σκαφών (αμφίδρομων ή μη), καθώς και μικρών εμπορικών φορτηγών και δεξαμενοπλοίων μέχρι τουλάχιστον 150 μέτρα loa. Το ύψος της δαπάνης μπορεί να υπολογιστεί μετά από συνεννόηση με τις αρμόδιες Περιφέρειες και το ΕΠ του Υπ. Υποδομών.

εκπαίδευση στελεχών για την ναυπηγοεπισκευή με αντίστοιχη επαγγελματική πιστοποίηση . Συμπληρωματικό και αναγκαίο μέτρο για την ανάπτυξη κάθε βιομηχανίας είναι η διαρκής εκπαίδευση των στελεχών σε επίπεδο τεχνιτών κάθε ειδικότητας. Σε αντίθετη περίπτωση, ο κλάδος απαξιώνεται λόγω έλλειψης έμπειρων τεχνητών. Ενδεικτικό ύψος δαπάνης, 2 εκ. ευρώ.

στήριξη των επιχειρήσεων της ΝΕΖ για την διατήρηση θέσεων εργασίας, με επιχορήγηση της εργασίας και γενικότερα των εξόδων (ενοίκια, υπηρεσίες τηλεφωνίας, κτλ.) για 24 μήνες συν ένα έτος.

στήριξη μέσω εξειδικευμένων προγραμμάτων που θα απευθύνονται μόνο στις επιχειρήσεις της ΝΕΖ, με επιλέξιμες δαπάνες την αγορά μηχανημάτων, γηπέδων ή κτιριακών εγκαταστάσεων, την αγορά μηχανολογικού εξοπλισμού, τον εξοπλισμό με σύγχρονα συστήματα αυτοματισμών και ηλεκτρονικών υπολογιστών, κ.ά., άυλες ενέργειες, όπως μελέτες αγοράς, μελέτες διείσδυσης σε αγορές του εξωτερικού, κ.ά.

επιδότηση ασφαλιστικών εισφορών ως αυτό απορρέει από το Ν.3996/ΑΥΓ 2011 μέρους ή του συνόλου των ασφαλιστικών εισφορών.

-Την επιχορήγηση ανάληψης καινοτόμων κατασκευών μέσω άμεσων ενισχύσεων, ή εγγυήσεων με χρήση πόρων του ETEAM.

Η προτεινόμενη δέσμη μέτρων δεν είναι εξαντλητική. Αποτελεί ένα πρώτο βήμα ουσιαστικής ενίσχυσης των δραστηριοτήτων της ΝΕΖ Περάματος.

‹‹ πίσω

Αναζήτηση

Εγγραφείτε στο Newsletter